นวัตกรรม เป็นความคิด การกระทำ สิ่งประดิษฐ์หรือวิธีการใหม่ๆ หรือที่ได้รับการพัฒนาปรับปรุงมาจากสิ่งเดิม โดยต้องผ่านการทดลอง วิจัย พัฒนาจนเป็นที่เชื่อถือได้ว่าสามารถนำมาใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งนวัตกรรมมีความสำคัญต่อการศึกษาเป็นอย่างมาก เนื่องจากในโลกยุคโลกาภิวัตน์ที่มีการเปลี่ยนแปลงในทุกด้านอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะความก้าวหน้าทั้งด้านเทคโนโลยีและสารสนเทศ การศึกษาจึงจำเป็นต้องมีการพัฒนาเปลี่ยนแปลงจากระบบการศึกษาที่มีอยู่เดิม เพื่อให้ทันสมัยต่อการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี และสภาพสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป และเพื่อแก้ไขปัญหาทางด้านการศึกษาบางอย่างที่เกิดขึ้นอย่างมีประสิทธิภาพเช่นเดียวกัน การเปลี่ยนแปลงทางด้านการศึกษาจึงจำเป็นต้องมีการศึกษาเกี่ยวกับนวัตกรรมการศึกษาที่จะนำมาใช้เพื่อแก้ไขปัญหาทางด้านการศึกษาในบางเรื่อง
นวัตกรรมทางการศึกษาที่นำมาใช้กันนั้นมีมากมายหลายแบบ ถ้าเป็นช่วงก่อนปฏิรูปการศึกษาก็จะได้แก่ บทเรียนโปรแกรม หน่วยการเรียนการสอน ชุดการสอน และคอมพิวเตอร์ช่วยสอน
บทเรียนโปรแกรม เป็นบทเรียนที่เสนอเนื้อหาในรูปของกรอบ หรือเฟรม (Frame) โดยแบ่งเนื้อหาเป็นหน่วยย่อยๆ ให้ผู้เรียนได้เรียนด้วยตนเองทีละน้อย แล้วมีคำถามให้ผู้เรียนได้ตอบคำถามและมีเฉลยให้ผู้เรียนได้ทราบผลทันที
หน่วยการเรียนการสอน มีชื่อเรียกได้หลายชื่อ ได้แก่ บทเรียนโมดูล หรือบทเรียนแบบโมดุลเป็นบทเรียนที่ใช้เรียนเป็นรายบุคคล และเป็นกลุ่มใหญ่ได้ มีลักษณะเด่นคือ มีการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่หลากหลาย เพื่อตอบสนองต่อความแตกต่างระหว่างบุคคล มีส่วนประกอบหลักได้แก่ ความมุ่งหมาย กิจกรรมการเรียนการสอน การประเมินผล
ชุดการสอน หมายถึง ชุดของกิจกรรมการเรียนการสอนที่มีการนำเอาสื่อการสอนหลายๆ ชนิดมาประกอบเข้าด้วยกัน ในรูปของสื่อประสมที่สอดคล้องกับเนื้อหาและประสบการณ์ โดยสื่อการสอนแต่ละชนิดจะส่งเสริมซึ่งกันและกัน เพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมและช่วยให้มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนตามจุดมุ่งหมายที่ตั้งเอาไว้ ภายในชุดการสอนจะประกอบด้วย คู่มือการใช้ชุดการสอนซึ่งระบุจุดมุ่งหมายของการเรียนการสอน รายละเอียดที่เกี่ยวกับเนื้อหาวิชา ลำดับขั้นของกิจกรรมการเรียนการสอนรายชื่อสื่อการสอน แบบทดสอบ บัตรงาน และสื่ออุปกรณ์ต่างๆ ชุดการสอนจึงมีความเหมาะสม และสามารถเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการเรียนรู้ของนักเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
คอมพิวเตอร์ช่วยสอน (Computer-Assisted Instruction หรือ Computer Aid Instruction–CAI) เป็นโปรแกรมการเรียนการสอนโดยใช้เครื่องคอมพิวเตอร์บันทึกเนื้อหาวิชา ที่มีทั้งอักษร ข้อความ ภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว กราฟ แผนภูมิ ภาพเคลื่อนไหวและเสียง ลำดับวิธีการเสนอองค์ความรู้ต่างๆ ที่จะให้ผู้เรียนได้เรียนรู้เนื้อหาวิชา มีส่วนร่วมและสนองต่อการเรียนรู้อย่างแข็งขันเพื่อบรรลุผลตามความมุ่งหมายของรายวิชา
แต่ถ้าเป็นช่วงปฏิรูปการศึกษา นวัตกรรมทางการศึกษาจะมีความทันสมัยมากขึ้น ซึ่งได้แก่ การเรียนรู้บนเครือข่าย มัลติมีเดีย E-Learning และการจัดสิ่งแวดล้อมทางการเรียนรู้ตามแนวคอนสตรัคติวิสต์
การเรียนบนเครือข่าย เป็นบทเรียนที่นาเสนอผ่านเครือข่ายคอมพิวเตอร์ โดยอาศัยคุณลักษณะของสื่อที่สามารถนาเสนอบทเรียนแบบ ข้อความหลายมิติ (Hypertext) ที่ประกอบด้วยสารสนเทศหรือข้อมูลที่เรียกว่า โนด (Node) หลักและโนดย่อย รวมทั้งการเชื่อมโยงแต่ละโนดซึ่งกันและกัน ที่เรียกว่า การเชื่อมโยงหลายมิติ (Hyperlinks) เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้อย่างมีความหมาย
มัลติมีเดีย เข้ามามีบทบาทมากขึ้นในวงการธุรกิจและอุตสาหกรรม โดยเฉพาะได้นามาใช้ในการฝึกอบรมและให้ความบันเทิง ส่วนในวงการศึกษามัลติมีเดียได้นำมาใช้เพื่อการเรียนการสอนในลักษณะแผ่นซีดีรอม หรืออาจใช้ในลักษณะห้องปฏิบัติการมัลติมีเดียโดยเฉพาะก็ได้ ซึ่งอาจกล่าวได้ว่า มัลติมีเดียจะกลายมาเป็นเครื่องมือที่สำคัญทางการศึกษาในอนาคต ทั้งนี้เพราะว่ามัลติมีเดียสามารถที่จะนำเสนอได้ทั้งเสียง ข้อความ ภาพเคลื่อนไหว ดนตรี กราฟิก ภาพถ่ายวัสดุตีพิมพ์ ภาพยนตร์ และวีดิทัศน์ ประกอบกับสามารถที่จะจำลองภาพของการเรียนการสอนที่ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเองแบบเชิงรุก
E-Learning เป็นนวัตกรรมทางการศึกษาที่เปลี่ยนแปลงวิธีเรียนที่เป็นอยู่เดิม เป็นการเรียนที่ใช้เทคโนโลยีที่ก้าวหน้า เช่น อินเทอร์เน็ต อินทราเน็ต เอ็กซ์ทราเน็ต ดาวเทียม วิดีโอเทป แผ่นซีดี ฯลฯ คาว่า E-Learning ใช้ในสถานการณ์การเรียนรู้ที่มีความหมายกว้างขวาง มีความหมายรวมถึง การเรียนทางไกล การเรียนผ่านเว็บ ห้องเรียนเสมือนจริง และอื่นๆ มากมาย โดยสถานการณ์ดังกล่าวมีสิ่งที่มีเหมือนกันอยู่ประการหนึ่งคือ การใช้เทคโนโลยีการสื่อสารเป็นสื่อสารของการเรียนรู้
สิ่งแวดล้อมทางการเรียนรู้ตามแนวคอนสตรัคติวิสต์ เป็นการออกแบบที่ประสานร่วมกันระหว่าง “สื่อ (Media)” กับ “วิธีการ (Methods)” โดยการนำทฤษฎีคอนสตรัคติวิสต์ มาเป็นพื้นฐานในการออกแบบร่วมกับสื่อ ซึ่งมีคุณลักษณะของสื่อและระบบสัญลักษณ์ของสื่อที่สนับสนุนการสร้างความรู้ของผู้เรียน สำหรับการนำไปใช้นั้นจะเริ่มจากครูจะต้องสร้างสถานการณ์ปัญหาให้กับเด็ก แล้วปล่อยให้เด็กได้เรียนรู้วิธีแก้ปัญหาด้วยตัวของเขาเอง ครูมีหน้าที่เป็นผู้คอยช่วยเหลือในเรื่องอุปกรณ์ สื่อ และให้คำแนะนำ
ในปัจจุบันการจัดสิ่งแวดล้อมทางการเรียนรู้ตามแนวคอนสตรัคติวิสต์นั้นพบมากขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งถ้าดิฉันจบออกไปเป็นครูแล้ว ดิฉันก็จะใช้นวัตกรรมทางการศึกษานี้ในการจัดการเรียนรู้ให้กับเด็กเช่นกัน เพราะวิธีการเรียนการสอนแบบนี้เด็กจะได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นและแนวคิดกับเพื่อนในกลุ่ม จากที่เด็กบางคนอาจจะคิดได้ในระดับเล็กๆ มุมแคบๆ เมื่อได้ฟังแนวคิดของเพื่อนที่แตกต่างกับตน เด็กก็จะได้รู้ว่ามีวิธีคิดแบบนี้ด้วยนะ ซึ่งจะทำให้ทัศนคติในการเรียนของเด็กกว้างมากขึ้น และที่สำคัญมากๆ คือวิธีการแบบนี้จะทำให้เด็กสามารถคิดเป็น ทำเป็น และสร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเอง เพราะเด็กต้องลงมือแก้ปัญหาด้วยตัวเอง นอกจากนี้นวัตกรรมทางการศึกษานี้ยังช่วยให้เด็กได้เรียนรู้กระบวนการทำงานเป็นกลุ่มอีกด้วย
อย่างไรก็ตามการเลือกใช้นวัตกรรมทางการศึกษาแต่ละอย่างนั้นเราจะต้องคำนึงถึงบริบท สิ่งแวดล้อม และปัจจัยต่างๆ ของเด็กและทางโรงเรียนด้วย เพื่อประสิทธิภาพในการเรียนรู้ของนักเรียนที่จะเกิดขึ้นในชั้นเรียนของเรา
ภารกิจบทที่ 7
โดย นางสาวณัฐฐาพร บาอุ้ย (563050087-4)
นักศึกษาคณะศึกษาศาสตร์ สาขาวิชาคณิตศาสตรศึกษา ชั้นปีที่2
-มหาวิทยาลัยขอนแก่น-
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น